2026-cı il yanvarın 1-dən qüvvəyə minən Vergi Məcəlləsində yeni dəyişikliklərlə qeyri-neft-qaz sektorunun özəl bölməsində fiziki şəxslərin gəlir vergisinə dair yeni güzəştlər tətbiq edilir. Eyni zamanda, işçilər və işəgötürənlərin sosial öhdəliklərində də dəyişikliklər olub. Əvvəlki məqalələrdə bunlar barədə ətraflı məlumat verilib. Aylıq məbləğindən asılı olaraq, 2.500 manatadək gəlirlər 2026-cı ildən 3 faiz, 2027-ci ildən 5 faiz, sonrakı illərdən isə 7 faiz, 2.500-8.000 manat aralığında gəlirlər 10 faiz və 8.000 manatdan yuxarı gəlirlər 14 faiz dərəcə ilə vergiyə cəlb olunacaq. Bu zaman işçinin aylıq gəliri 2.500 manatadək olduqda həmin məbləğin 200 manatlıq hissəsindən gəlir vergisinin tutulmaması ilə bağlı güzəşt qüvvədə qalacaq.
Azərbaycanda mövcud qanunvericiliyə əsasən, hazırda əməkhaqqıdan aşağıdakı icbari ödənişlərin tutulması aparılır:
- Fiziki şəxslərin gəlir vergisi üzrə tutulma;
- Məcburi dövlət sosial sığorta haqqı üzrə tutulma;
- İşsizlikdən sığorta haqqı üzrə tutulma;
- İcbari tibbi sığorta haqqı üzrə tutulma.
Əmək qanunvericiliyi üzrə ekspert Nüsrət Xəlilov yeni dəyişikliklərdən sonra qarşıdakı illərdə əməkhaqlarından tutulmaları və hesablanma qaydalarını nümunələr əsasında izah edib:
2026-cı il üçün praktiki nümunələr
| Misal 1: | 2026 | |
| Hesablanan aylıq əməkhaqqı | 1500 manat | |
| Vergiyə cəlb edilən məbləğ | 1500 – 200 = 1300 manat | |
| Fiziki şəxslərin gəlir vergisi | 1300 x 3% = 39 manat | |
| Sosial sığorta haqqı | İşçi | 200 x 3% + (1500 – 200) x 10% = 136 manat |
| İşəgötürən | 200 x 22% + (1500 – 200) x 15% = 239 manat | |
| İşsizlikdən sığorta haqqı | İşçi | 1500 x 0.5% = 7.5 manat |
| İşəgötürən | 1500 x 0.5% = 7.5 manat | |
| İcbari tibbi sığorta haqqı | İşçi | 1500 x 2% = 30 manat |
| İşəgötürən | 1500 x 2% = 30 manat | |
| Nett əməkhaqqı | 1500 – (39 + 136 + 7.5 + 30) = 1287.5 manat | |
| Misal 2: | 2026 | |
| Hesablanan aylıq əməkhaqqı | 9000 manat | |
| Vergiyə cəlb edilən məbləğ | 9000 manat | |
| Fiziki şəxslərin gəlir vergisi | 2500 x 3% + (8000 – 2500) x 10% + (9000 – 8000) x 14% = 765 manat | |
| Sosial sığorta haqqı | İşçi | 200 x 3% + (9000 – 200) x 10% = 886 manat |
| İşəgötürən | 200 x 22% + (8000 – 200) x 15% + (9000 – 8000) x 11% = 1324 manat | |
| İşsizlikdən sığorta haqqı | İşçi | 9000 x 0.5% = 45 manat |
| İşəgötürən | 9000 x 0.5% = 45 manat | |
| İcbari tibbi sığorta haqqı | İşçi | 2500 x 2% + (9000 – 2500) x 0.5% = 82.5 manat |
| İşəgötürən | 2500 x 2% + (9000 – 2500) x 0.5% = 82.5 manat | |
| Nett əməkhaqqı | 9000 – (765 + 886 + 45 + 82.5) = 7221.5 manat | |
2027-ci il üçün praktiki nümunələr
| Misal 1: | 2027 | |
| Hesablanan aylıq əməkhaqqı | 1500 manat | |
| Vergiyə cəlb edilən məbləğ | 1500 – 200 = 1300 manat | |
| Fiziki şəxslərin gəlir vergisi | 1300 x 5% = 65 manat | |
| Sosial sığorta haqqı | İşçi | 200 x 3% + (1500 – 200) x 10% = 136 manat |
| İşəgötürən | 200 x 22% + (1500 – 200) x 15% = 239 manat | |
| İşsizlikdən sığorta haqqı | İşçi | 1500 x 0.5% = 7.5 manat |
| İşəgötürən | 1500 x 0.5% = 7.5 manat | |
| İcbari tibbi sığorta haqqı | İşçi | 1500 x 2% = 30 manat |
| İşəgötürən | 1500 x 2% = 30 manat | |
| Nett əmək haqqı | 1500 – (65 + 136 + 7.5 + 30) = 1261.5 manat | |
| Misal 2: | 2027 | |
| Hesablanan aylıq əməkhaqqı | 9000 manat | |
| Vergiyə cəlb edilən məbləğ | 9000 manat | |
| Fiziki şəxslərin gəlir vergisi | 2500 x 5% + (8000 – 2500) x 10% + (9000 – 8000) x 14% = 815 manat | |
| Sosial sığorta haqqı | İşçi | 200 x 3% + (9000 – 200) x 10% = 886 manat |
| İşəgötürən | 200 x 22% + (8000 – 200) x 15% + (9000 – 8000) x 11% = 1324 manat | |
| İşsizlikdən sığorta haqqı | İşçi | 9000 x 0.5% = 45 manat |
| İşəgötürən | 9000 x 0.5% = 45 manat | |
| İcbari tibbi sığorta haqqı | İşçi | 2500 x 2% + (9000 – 2500) x 0.5% = 82.5 manat |
| İşəgötürən | 2500 x 2% + (9000 – 2500) x 0.5% = 82.5 manat | |
| Nett əməkhaqqı | 9000 – (815 + 886 + 45 + 82.5) = 7171.5 manat | |
2028-ci il üçün praktiki nümunələr
Misal 1: 2028 Hesablanan aylıq əməkhaqqı 1500 manat Vergiyə cəlb edilən məbləğ 1500 – 200 = 1300 manat Fiziki şəxslərin gəlir vergisi 1300 x 7% = 91 manat Sosial sığorta haqqı İşçi 200 x 3% + (1500 – 200) x 10% = 136 manat İşəgötürən 200 x 22% + (1500 – 200) x 15% = 239 manat İşsizlikdən sığorta haqqı İşçi 1500 x 0.5% = 7.5 manat İşəgötürən 1500 x 0.5% = 7.5 manat İcbari tibbi sığorta haqqı İşçi 1500 x 2% = 30 manat İşəgötürən 1500 x 2% = 30 manat Nett əməkhaqqı 1500 – (91 + 136 + 7.5 + 30) = 1235.5 manat Misal 2: 2028 Hesablanan aylıq əməkhaqqı 9000 manat Vergiyə cəlb edilən məbləğ 9000 manat Fiziki şəxslərin gəlir vergisi 2500 x 7% + (8000 – 2500) x 10% + (9000 – 8000) x 14% = 865 manat Sosial sığorta haqqı İşçi 200 x 3% + (9000 – 200) x 10% = 886 manat İşəgötürən 200 x 22% + (8000 – 200) x 15% + (9000 – 8000) x 11% = 1324 manat İşsizlikdən sığorta haqqı İşçi 9000 x 0.5% = 45 manat İşəgötürən 9000 x 0.5% = 45 manat İcbari tibbi sığorta haqqı İşçi 2500 x 2% + (9000 – 2500) x 0.5% = 82.5 manat İşəgötürən 2500 x 2% + (9000 – 2500) x 0.5% = 82.5 manat Nett əməkhaqqı 9000 – (865 + 886 + 45 + 82.5) = 7121.5 manat
Dövlət və özəl sektorda illər üzrə müqayisəli praktiki nümunələr
2026 (dövlət sektoru) 2026 (özəl sektor) Hesablanan aylıq əməkhaqqı 1500 manat 1500 manat Vergiyə cəlb edilən məbləğ 1500 – 200 = 1300 1500 – 200 = 1300 Fiziki şəxslərin gəlir vergisi 1300 x 14% = 182 1300 x 3% = 39 Sosial sığorta haqqı İşçi 1500 x 3% = 75 200 x 3% + (1500 – 200) x 10% = 136 İşəgötürən 1500 x 22% = 330 200 x 22% + (1500 -200) x 15% = 239 İşsizlikdən sığorta haqqı İşçi 1500 x 0.5% = 7.5 1500 x 0.5% = 7.5 İşəgötürən 1500 x 0.5% = 7.5 1500 x 0.5% = 7.5 İcbari tibbi sığorta haqqı İşçi 1500 x 2% = 30 1500 x 2% = 30 İşəgötürən 1500 x 2% = 30 1500 x 2% = 30 Nett əməkhaqqı 1500 – (182 + 75 + 7.5 + 30) = 1205.5 manat 1500 – (39 + 136 + 7.5 + 30) = 1287.5 manat 2026 (dövlət sektoru) 2026 (özəl sektor) Hesablanan aylıq əməkhaqqı 9000 manat 9000 manat Vergiyə cəlb edilən məbləğ 9000 manat 9000 manat Fiziki şəxslərin gəlir vergisi 2500 x 14% + (9000 -2500) x 25% = 1975 2500 x 3% + (8000 -2500) x 10% + (9000 -8000) x 14% = 765 Sosial sığorta haqqı İşçi 9000 x 3% = 270 200 x 3% + (9000 – 200) x 10% = 886 İşəgötürən 9000 x 22% = 1980 200 x 22% + (8000 -200) x 15% + (9000 -8000) x 11% = 1324 İşsizlikdən sığorta haqqı İşçi 9000 x 0.5% = 45 9000 x 0.5% = 45 İşəgötürən 9000 x 0.5% = 45 9000 x 0.5% = 45 İcbari tibbi sığorta haqqı İşçi 8000 x 2% + (9000 -8000) x 0.5% = 165 2500 x 2% + (9000 -2500) x 0.5% = 82.5 İşəgötürən 8000 x 2% + (9000 -8000) x 0.5% = 165 2500 x 2% + (9000 -2500) x 0.5% = 82.5 Nett əməkhaqqı 9000 – (1975 + 270 + 45 + 165) = 6545 9000 – (765 + 886 + 45 + 82.5) = 7221.5 2027 (dövlət sektoru) 2027 (özəl sektor) Hesablanan aylıq əməkhaqqı 1500 manat 1500 manat Vergiyə cəlb edilən məbləğ 1500 – 200 = 1300 1500 – 200 = 1300 Fiziki şəxslərin gəlir vergisi 1300 x 14% = 182 1300 x 5% = 65 Sosial sığorta haqqı İşçi 1500 x 3% = 75 200 x 3% + (1500 – 200) x 10% = 136 İşəgötürən 1500 x 22% = 330 200 x 22% + (1500 -200) x 15% = 239 İşsizlikdən sığorta haqqı İşçi 1500 x 0.5% = 7.5 1500 x 0.5% = 7.5 İşəgötürən 1500 x 0.5% = 7.5 1500 x 0.5% = 7.5 İcbari tibbi sığorta haqqı İşçi 1500 x 2% = 30 1500 x 2% = 30 İşəgötürən 1500 x 2% = 30 1500 x 2% = 30 Nett əməkhaqqı 1500 – (182 + 75 + 7.5 + 30) = 1205.5 1500 – (65 + 136 + 7.5 + 30) = 1261.5 2027 (dövlət sektoru) 2027 (özəl sektor) Hesablanan aylıq əməkhaqqı 9000 manat 9000 manat Vergiyə cəlb edilən məbləğ 9000 manat 9000 manat Fiziki şəxslərin gəlir vergisi 2500 x 14% + (9000 -2500) x 25% = 1975 2500 x 7% + (8000 -2500) x 10% + (9000 -8000) x 14% = 815 Sosial sığorta haqqı İşçi 9000 x 3% = 270 200 x 3% + (9000 – 200) x 10% = 886 İşəgötürən 9000 x 22% = 1980 200 x 22% + (8000 -200) x 15% + (9000 -8000) x 11% = 1324 İşsizlikdən sığorta haqqı İşçi 9000 x 0.5% = 45 9000 x 0.5% = 45 İşəgötürən 9000 x 0.5% = 45 9000 x 0.5% = 45 İcbari tibbi sığorta haqqı İşçi 8000 x 2% + (9000 -8000) x 0.5% = 165 2500 x 2% + (9000 -2500) x 0.5% = 82.5 İşəgötürən 8000 x 2% + (9000 -8000) x 0.5% = 165 2500 x 2% + (9000 -2500) x 0.5% =82.5 Nett əməkhaqqı 9000 – (1975 + 270 + 45 + 165) = 6545 9000 – (865 + 886 + 45 + 82.5) =7171.5 2028 (dövlət sektoru) 2028 (özəl sektor) Hesablanan aylıq əməkhaqqı 1500 manat 1500 manat Vergiyə cəlb edilən məbləğ 1500 – 200 = 1300 1500 – 200 = 1300 Fiziki şəxslərin gəlir vergisi 1300 x 14% = 182 1300 x 7% = 91 Sosial sığorta haqqı İşçi 1500 x 3% = 75 200 x 3% + (1500 – 200) x 10% = 136 İşəgötürən 1500 x 22% = 330 200 x 22% + (1500 – 200) x 15% = 239 İşsizlikdən sığorta haqqı İşçi 1500 x 0.5% = 7.5 1500 x 0.5% = 7.5 İşəgötürən 1500 x 0.5% = 7.5 1500 x 0.5% = 7.5 İcbari tibbi sığorta haqqı İşçi 1500 x 2% = 30 1500 x 2% = 30 İşəgötürən 1500 x 2% = 30 1500 x 2% = 30 Nett əməkhaqqı 1500 – (182 + 75 + 7.5 + 30) =1205.5 1500 – (91 + 136 + 7.5 + 30) = 1235.5 2028 (dövlət sektoru) 2028 (özəl sektor) Hesablanan aylıq əməkhaqqı 9000 manat 9000 manat Vergiyə cəlb edilən məbləğ 9000 manat 9000 manat Fiziki şəxslərin gəlir vergisi 2500 x 14% + (9000 -2500) x 25% = 1975 2500 x 7% + (8000 -2500) x 10% + (9000 -8000) x 14% = 865 Sosial sığorta haqqı İşçi 9000 x 3% = 270 200 x 3% + (9000 – 200) x 10% = 886 İşəgötürən 9000 x 22% = 1980 200 x 22% + (8000 -200) x 15% + (9000 -8000) x 11% = 1324 İşsizlikdən sığorta haqqı İşçi 9000 x 0.5% = 45 9000 x 0.5% = 45 İşəgötürən 9000 x 0.5% = 45 9000 x 0.5% = 45 İcbari tibbi sığorta haqqı İşçi 8000 x 2% + (9000 -8000) x 0.5% = 165 2500 x 2% + (9000 -2500) x 0.5% = 82.5 İşəgötürən 8000 x 2% + (9000 -8000) x 0.5% = 165 2500 x 2% + (9000 -2500) x 0.5% = 82.5 Nett əməkhaqqı 9000 – (1975 + 270 + 45 + 165) = 6545 9000 – (865 + 886 + 45 + 82.5) =7121.5
Mənbə: vergiler.az
