Mövzunu iqtisad elmləri üzrə fəlsəfə doktoru, vergi eksperti İsmayıl Bağırov şərh edir.
İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Dövlət Vergi Xidməti İnternet Vergi İdarəsi vasitəsilə vergi ödəyicilərinə müxtəlif elektron xidmətlər təqdim edir. Onların sırasında vergi ödəyicilərinin qeydiyyatı və VÖEN-in alınması, elektron qaimə-fakturanın, alış aktının, eləcə də vergi bəyannamələrinin təqdim edilməsi, vergi borcunun və ödənişlərin yoxlanılması və sair xidmətlər var. Daha bir elektron xidmət isə fərdi qaydada fəaliyyət göstərən sahibkarlara sabit qəbzin verilməsidir.
Ölkəmizdə fərdi qaydada, yəni heç bir muzdlu işçisi olmadan fəaliyyət göstərən bərbərlər, dərzilər, foto, audio-video xidmətləri, çəkməçilər, pinəçilər, saat, televizor, soyuducu təmiri ustaları və Vergi Məcəlləsinin 220.10-cu maddəsində nəzərdə tutulan digər fəaliyyətlərlə məşğul olan vergi ödəyiciləri üçün vergi öhdəliklərini yerinə yetirmək artıq olduqca asanlaşıb. Əvvəllər vergi idarələrinə getmək, növbələrdə gözləmək və kağız sənədlər toplamaq lazım idisə, indi dövlətin təqdim etdiyi tam avtomatlaşdırılmış elektron xidmət sayəsində vergi ödəyiciləri cəmi 5-10 dəqiqə ərzində vergini ödəyərək rəsmi qaydada sabit qəbz ala bilərlər.
Siyahısı Vergi Məcəlləsinin 220.10-cu maddəsində göstərilən fərdi sahibkarlar aylıq sabit məbləğdə sadələşdirilmiş vergini ödəyərək fəaliyyət göstərə bilərlər. Bunun üçün onlar vergi orqanında qeydiyyatdan keçərək VÖEN əldə etməlidirlər. Elektron sistemə başqa heç bir sənəd yükləmək, skan etmək və ya əlavə arayış təqdim etməyə lüzum yoxdur. Sadəcə, aylıq ödənilən vergi və sosial ödənişlərin qəbzlərini daxil etməklə qəbzi əldə etmək mümkündür.
Sistemə necə daxil olmaq olar?
Bu elektron xidmət internet üzərindən 7/24 fəaliyyət göstərir və buraya kompüter, planşet, hətta smartfonla belə daxil olmaq mümkündür. Giriş üçün üç rəsmi internet portalından birini seçə bilərsiniz:
www.taxes.gov.az – Dövlət Vergi Xidmətinin rəsmi saytı;
www.e-taxes.gov.az – İnternet Vergi İdarəsi (şəxsi kabinetiniz);
www.e-gov.az – Vahid Elektron Hökumət Portalı.
Giriş etmək üçün gücləndirilmiş elektron imzanızın olması məcburi deyil, vergi idarəsindən aldığınız adi istifadəçi kodu, şifrə və parol kifayətdir. Sistemə daxil olduqdan sonra qəbzinizi əldə etmək üçün cəmi 5 sadə mərhələdən keçirsiniz:
1. Giriş və xidmət seçimi: Portalda “Onlayn kargüzarlıq” bölməsinə daxil olaraq elektron xidmətlər siyahısından “Sadələşdirilmiş vergi üzrə sabit məbləğin ödənilməsi haqqında qəbzin verilməsi” xidmətini seçirsiniz.
2. Yeni müraciət yaradılması: “Yeni müraciət” düyməsini sıxırsınız, açılan pəncərədə müraciətin növünü “Ərizə”, sənədin növünü isə yenidən “Sadələşdirilmiş vergi üzrə sabit məbləğin ödənilməsi haqqında qəbz” seçib “Qəbul” düyməsini klikləyirsiniz.
3. Məlumatların doldurulması: Bu hissədə fəaliyyət göstərdiyiniz sahəni (məsələn, “fərdi qaydada bərbər fəaliyyəti” və ya “fərdi qaydada dərzi fəaliyyəti”), işlədiyiniz ərazini (məsələn, “Bakı şəhəri”) və vergi ödəmək istədiyiniz dövrü (məsələn, “İyun 2026”) seçib “İrəli” düyməsini sıxırsınız. Adınız və VÖEN-niz sistem tərəfindən avtomatik doldurulur.
4. Məlumatların təsdiqlənməsi və ödəniş: Daxil etdiyiniz məlumatların düzgünlüyünü yoxlayıb “Doğruluğunu təsdiq edirəm” xanasını işarələyir və “Məbləği ödə” əmri ilə Hökumət Ödəniş Portalına keçirsiniz. Bank kartınızın məlumatlarını yazaraq ödənişi təsdiqləyirsiniz.
5. Qəbzin hazır olması: Ödəniş bitdikdə ekranda bildiriş açılır. Qəbziniz daxil olduğunuz şəxsi kabinetin “Onlayn kargüzarlıq” – “Gələnlər” qovluğuna düşür. Onu istənilən vaxt kompüterinizə yükləyə və ya çap edə bilərsiniz.
Elektron xidmətdən istifadə zamanı hər hansı texniki çətinlik və ya sual yaranarsa, Dövlət Vergi Xidmətinin 195-1 Çağrı Mərkəzinə zəng edərək operatorlardan birbaşa dəstək ala bilərsiniz. Xidmətin göstərilməsindən narazı qaldıqda, qanunvericiliyə əsasən, xidmətlə bağlı sizi qane etməyən bir məqam olarsa, 1 ay müddətində yuxarı inzibati orqana (Dövlət Vergi Xidmətinin rəhbərliyinə) və ya birbaşa məhkəməyə şikayət etmək hüququnuz tam qorunur. Lakin bundan öncə Çağrı Mərkəzi ilə əlaqə saxlamaq məsələnin daha çevik həllinə kömək edə bilər.
Son olaraq qeyd edək ki, bu elektron sistem fərdi çalışan vətəndaşların rahatlığı üçün qurulub. Heç bir insan müdaxiləsi olmadan, real vaxt rejimində işləyən bu rəqəmsal xidmət vasitəsilə növbələrdən və vaxt itkisindən birdəfəlik azad ola bilərsiniz.
Mənbə: vergiler.az
